Araç Değer Kaybı Nedir? Kimler Talep Edebilir? Şartları ve Başvuru Süreci

Trafik kazası sonrasında aracın tamir edilmiş olması, araç sahibinin uğradığı zararın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kaza nedeniyle hasar gören bir araç, gerekli onarımlar eksiksiz yapılsa dahi ikinci el piyasasında kaza öncesindeki değerinden daha düşük bir bedelle alıcı bulabilir. İşte aracın kaza öncesi değeri ile onarım sonrasındaki değeri arasında meydana gelen bu azalma araç değer kaybı olarak ifade edilmektedir.

Araç değer kaybının belirli şartların bulunması halinde kazada sorumluluğu bulunan taraflardan ve ilgili sigorta şirketinden talep edilmesi mümkündür. Ancak her trafik kazası otomatik olarak değer kaybı tazminatı hakkı doğurmaz. Kusur oranı, aracın özellikleri, meydana gelen hasarın niteliği ve aracın geçmiş hasar durumu gibi birçok unsur birlikte değerlendirilmelidir.

Akseki & Karcı Hukuk Bürosu olarak Afyonkarahisar'da takip ettiğimiz trafik kazalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, araç sahiplerinin önemli bir bölümünün aracın tamir edilmesinden sonra ayrıca değer kaybı talebinde bulunabileceğini bilmediğini görmekteyiz. Bu nedenle kazadan sonra yalnızca onarım bedelinin değil, aracın piyasa değerinde meydana gelen azalmanın da değerlendirilmesi önemlidir.

Araç Değer Kaybı Nedir?

Araç değer kaybı, trafik kazası sonucunda hasar gören ve onarılan aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalmadır. Bir aracın kaporta, şasi veya diğer önemli bölümlerinin kazada zarar görmesi ve sonrasında onarılması, aracın ikinci el piyasasındaki satış değerini etkileyebilir.

Örneğin aynı marka, model, yaş ve kilometrede iki araç bulunduğunu düşünelim. Araçlardan biri daha önce ciddi bir kazaya karışmış ve bazı parçaları onarılmış, diğerinde ise böyle bir hasar kaydı bulunmuyor. İkinci el piyasasında bu iki aracın aynı bedelle satılması çoğu zaman mümkün olmayacaktır.

Bu durumda araç sahibinin zararı yalnızca tamir masrafından ibaret değildir. Aracın kaza nedeniyle piyasa değerinde meydana gelen düşüş de ekonomik bir zarar oluşturabilir.

Araç Değer Kaybını Kimler Talep Edebilir?

Araç değer kaybı talebinde kusur durumu önem taşır. Kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olan taraf, kendi kusuruyla neden olduğu değer kaybını karşı taraftan talep edemez. Buna karşılık kusursuz veya karşı tarafa göre daha az kusurlu olan araç sahibinin, kusur oranı da dikkate alınarak değer kaybı talebinde bulunması mümkün olabilir.

Değer kaybı bakımından genel olarak şu hususlar değerlendirilir:

• Trafik kazasının meydana gelmiş olması,
• Araçta kaza nedeniyle maddi hasar oluşması,
• Aracın onarım görmesi,
• Onarım sonrasında aracın piyasa değerinde azalma meydana gelmesi,
• Talepte bulunan tarafın kusur durumu,
• Zararla kaza arasında illiyet bağının bulunması.

Araç değer kaybı değerlendirmesi yalnızca aracın yaşına veya kilometresine bakılarak yapılmamalıdır. Aracın piyasa değeri, hasarın hangi bölümlerde meydana geldiği ve daha önce aynı bölgelerde hasar bulunup bulunmadığı gibi unsurlar da önem taşıyabilir.

Araç Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Araç değer kaybı hesabında her araç için geçerli tek bir rakamdan söz etmek mümkün değildir. Değer kaybı, aracın kaza öncesindeki durumu ve kazanın araç üzerindeki etkisi dikkate alınarak belirlenir.

Hesaplamada özellikle;

• Aracın marka ve modeli,
• Üretim yılı,
• Kilometresi,
• Kaza tarihindeki piyasa değeri,
• Hasarın niteliği ve büyüklüğü,
• Onarılan veya değiştirilen parçalar,
• Aracın geçmiş hasar kayıtları,
• Kusur oranları

gibi kriterler önem taşıyabilir.

Bu nedenle internette bulunan basit hesaplama araçlarından elde edilen sonuçların her dosyada gerçek değer kaybını yansıttığını söylemek doğru değildir. Özellikle yüksek bedelli veya ciddi şekilde hasar görmüş araçlarda teknik inceleme önem kazanır.

Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Değer kaybı talebinde bulunmadan önce kazaya ve araca ilişkin belgelerin toplanması gerekir. Kaza tespit tutanağı, kusur bilgileri, ekspertiz raporları ve onarım kayıtları sürecin değerlendirilmesinde önem taşır.

Başvuru sırasında ihtiyaç duyulabilecek belgeler arasında şunlar yer alabilir:

• Trafik kazası tespit tutanağı,
• Araç ruhsatı,
• Hasar ve ekspertiz raporları,
• Kaza ve hasar fotoğrafları,
• Onarım belgeleri ve faturalar,
• Kusur durumunu gösteren kayıtlar,
• Başvuru sahibine ilişkin gerekli bilgiler.

Trafik sigortası kapsamında sigorta şirketine yapılacak başvurunun usulüne uygun hazırlanması önemlidir. Sigorta şirketi tarafından ödeme yapılması halinde, ödenen miktarın gerçek değer kaybını karşılayıp karşılamadığı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Sigorta Şirketi Değer Kaybını Ödemezse Ne Yapılabilir?

Sigorta şirketine yapılan başvurunun reddedilmesi, hiç cevap verilmemesi veya değer kaybının eksik ödendiğinin düşünülmesi halinde uyuşmazlığın niteliğine göre farklı hukuki yollar gündeme gelebilir.

Şartların bulunması halinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılması veya görevli mahkemede hukuki sürecin yürütülmesi söz konusu olabilir. Hangi yolun tercih edilmesi gerektiği dosyanın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Özellikle sigorta şirketinin yaptığı ödeme ile gerçek değer kaybı arasında önemli bir fark bulunduğu düşünülüyorsa, ödeme sonrasında dosyanın kapandığı varsayılmamalıdır. Yapılan ödeme, ekspertiz raporu ve başvuru belgeleri birlikte incelenmelidir.

Araç Değer Kaybında Kusur Oranı Neden Önemlidir?

Trafik kazasındaki kusur oranı, talep edilebilecek değer kaybı miktarını doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca araçta ne kadar hasar meydana geldiğine bakılması yeterli değildir.

Örneğin kazada hiçbir kusuru bulunmayan araç sahibi ile kazanın meydana gelmesinde belirli oranda kusurlu olan araç sahibinin hukuki durumu aynı olmayacaktır. Kusurun paylaştırıldığı kazalarda tazminat miktarı da buna göre etkilenebilir.

Kusur oranına itiraz edilmesi gereken durumlarda ise kaza tespit tutanağı, olay yeri fotoğrafları, kamera görüntüleri ve diğer deliller önem kazanabilir. Bu nedenle değer kaybı başvurusu yapılmadan önce kusur durumunun doğru değerlendirilmesi gerekir.

Araç Değer Kaybı Talebinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Araç değer kaybı sürecinde yapılan en önemli hatalardan biri, yalnızca sigorta şirketinin belirlediği tutarın doğru olduğunun kabul edilmesidir. Değer kaybının miktarı konusunda uyuşmazlık çıkması mümkündür.

Bir diğer önemli konu sürelere dikkat edilmesidir. Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat taleplerinde zamanaşımı ve başvuru süreleri somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir. Kazanın tarihi, zararın niteliği ve sorumluların durumu dikkate alınmadan süre konusunda kesin değerlendirme yapılması doğru olmayacaktır.

Ayrıca araç sahibinin kaza tespit tutanağını, fotoğrafları, ekspertiz belgelerini ve sigorta şirketiyle yapılan yazışmaları saklaması faydalıdır. Bu belgeler ileride ortaya çıkabilecek bir uyuşmazlıkta önemli hale gelebilir.

Sık Sorulan Sorular

Araç tamir edildikten sonra değer kaybı alınabilir mi?

Evet. Araç değer kaybının konusu zaten onarım sonrasında aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalmadır. Aracın tamir edilmiş olması tek başına değer kaybı talep edilmesine engel değildir.

Araç değer kaybı için avukatla çalışmak zorunlu mudur?

Hayır. Araç değer kaybı başvurularında her durumda avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak kusur oranı, ekspertiz raporu, sigorta şirketinin yaptığı ödeme veya başvurunun reddedilmesi konusunda uyuşmazlık varsa hukuki destek alınması hakların doğru belirlenmesine yardımcı olabilir.

Sigorta şirketinin ödediği değer kaybı düşükse itiraz edilebilir mi?

Somut olayın şartlarına göre eksik ödeme iddiasının değerlendirilmesi mümkündür. Aracın özellikleri, hasarın niteliği, ekspertiz raporu ve yapılan hesaplama birlikte incelenerek ödenen bedelin gerçek zararı karşılayıp karşılamadığı belirlenmelidir.

Sonuç

Araç değer kaybı, trafik kazası sonrasında araç sahibinin uğrayabileceği önemli maddi zararlardan biridir. Aracın onarılmış olması, ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalmanın da giderildiği anlamına gelmez. Bu nedenle kusur durumu, aracın özellikleri, hasarın niteliği ve ekspertiz kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.

Değer kaybının miktarı konusunda sigorta şirketiyle uyuşmazlık yaşanması halinde başvuru yollarının ve teknik hesaplamanın doğru değerlendirilmesi önem taşır. Her trafik kazasının koşulları farklı olduğundan, değer kaybı taleplerinin de somut olay özelinde ele alınması gerekir.

Akseki & Karcı Hukuk Bürosu olarak Afyonkarahisar'da trafik kazalarından kaynaklanan araç değer kaybı, maddi tazminat ve sigorta uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunuyoruz. Süreçte kusur durumu, ekspertiz raporları, sigorta başvuruları ve diğer belgeler birlikte değerlendirilerek dosyanın hukuki durumu belirlenmektedir.