12. Yargı Paketi ile IBAN Kullandıranlara Ceza İndirimi: Yeni Düzenleme Kimleri Kapsıyor?

Son yıllarda özellikle internet ve sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık olaylarında, suçtan elde edilen paranın üçüncü kişilere ait banka hesaplarına gönderilmesiyle sıklıkla karşılaşılmaktadır. Banka hesabını veya IBAN bilgisini başkasına kullandıran kişiler ise bazı dosyalarda dolandırıcılık eylemini doğrudan gerçekleştiren kişilerle birlikte sanık olarak yargılanabilmektedir.

1. Yargı Paketi kapsamında yapılan yeni düzenleme, kişinin dolandırıcılık suçundaki rolünün belirlenmesi açısından önemli bir değişiklik getirmiştir. Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen hükümle, dolandırıcılık suçuna iştiraki yalnızca banka hesabı, ödeme aracı veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları başkasına vermekten ibaret olan kişiler bakımından cezanın yarı oranında indirilmesi öngörülmüştür.

Ancak düzenleme, banka hesabı dolandırıcılık suçunda kullanılan herkes hakkında uygulanacak otomatik bir ceza indirimi değildir. Kişinin suçun işlenişindeki gerçek rolünün, suç kastının ve dolandırıcılık eyleminin diğer aşamalarına katılıp katılmadığının somut deliller üzerinden değerlendirilmesi gerekir.

Akseki & Karcı Hukuk Bürosu olarak Afyonkarahisar'da takip ettiğimiz nitelikli dolandırıcılık ve bilişim yoluyla dolandırıcılık dosyalarında da banka hesabının suçta kullanılması ile kişinin dolandırıcılık eylemine bilerek ve isteyerek iştirak etmesi arasındaki ayrımın önemli olduğunu görmekteyiz.

IBAN Kullandırmak Suretiyle Dolandırıcılık Suçuna İştirak Nedir?

Dolandırıcılık suçlarında mağdurdan alınan paranın başka kişilere ait banka hesaplarına gönderilmesi sık karşılaşılan yöntemlerden biridir. Bu hesaplar kimi zaman belirli bir menfaat karşılığında, kimi zaman ise farklı gerekçelerle üçüncü kişilerin kullanımına bırakılabilmektedir.

Yeni düzenleme, hesabını kullandıran kişi ile dolandırıcılık eyleminin planlanması ve gerçekleştirilmesinde aktif rol alan kişinin suç içerisindeki konumunun birbirinden ayrılmasına imkân tanımaktadır.

TCK m.158'e eklenen yeni hükme göre kişinin dolandırıcılık suçuna iştiraki; ödeme araçlarını veya banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı, aracı kurum ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kalıyorsa, şartların bulunması halinde verilecek cezada yarı oranında indirim gündeme gelebilecektir.

IBAN Kullandıran Herkesin Cezası Yarı Oranında İndirilir mi?

Hayır. Yeni düzenleme, banka hesabı veya IBAN'ı dolandırıcılık olayında kullanılan herkes hakkında otomatik olarak uygulanacak genel bir ceza indirimi değildir.

Burada belirleyici olan husus, kişinin dolandırıcılık suçuna katılımının hesabını veya ödeme aracını kullandırmakla sınırlı kalıp kalmadığıdır.

Örneğin kişinin;

• Mağdurla doğrudan iletişim kurması,
• Dolandırıcılık amacıyla kullanılan ilan veya içerikleri hazırlaması,
• Para transferlerini organize etmesi,
• Başka kişilere ait banka hesaplarını temin etmesi,
• Suçtan elde edilen paranın çekilmesi veya aktarılmasında aktif rol üstlenmesi,
• Dolandırıcılık organizasyonunun diğer aşamalarına katılması

gibi durumlar, kişinin eyleminin yalnızca IBAN veya banka hesabını kullandırmaktan ibaret olup olmadığının değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Bu nedenle yeni düzenlemenin uygulanıp uygulanamayacağı her dosyada sanığın suç içerisindeki gerçek rolü dikkate alınarak belirlenmelidir.

IBAN'ını Bilmeden Kullandıran Kişinin Durumu Nedir?

Yeni düzenlemede dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri, ceza indirimi ile beraat ihtimalinin birbirinden ayrılmasıdır.

Bir banka hesabının dolandırıcılıkta kullanılmış olması, hesap sahibinin tek başına dolandırıcılık suçundan sorumlu tutulması için yeterli değildir. Hesap sahibinin suçun işleneceğini bilip bilmediği ve suçun işlenmesine yönelik kastının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Örneğin kişi hesabını normal bir ticari işlem, iş ilişkisi veya başka bir hukuka uygun amaçla kullandırdığını ve dolandırıcılık faaliyetinden haberdar olmadığını ileri sürüyorsa, öncelikle suç kastının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Bu nedenle savunmanın her dosyada doğrudan "cezanın yarı oranında indirilmesi" üzerine kurulması doğru olmayabilir. Öncelikle kişinin dolandırıcılık suçuna iştirak edip etmediği belirlenmeli, iştirak mevcutsa ikinci aşamada eylemin yalnızca hesap veya IBAN kullandırmakla sınırlı olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Mahkeme IBAN Kullandırma Dosyalarında Hangi Delillere Bakar?

IBAN kullandırılması nedeniyle yürütülen ceza soruşturması ve davalarında yalnızca mağdur tarafından gönderilen paranın sanığa ait banka hesabına ulaşmış olması üzerinden değerlendirme yapılmaması gerekir. Hesap sahibinin dolandırıcılık eylemiyle olan bağlantısının ve suç içerisindeki gerçek rolünün ortaya çıkarılması önemlidir.

Bu kapsamda özellikle;

• Banka hesap hareketleri,
• HTS ve iletişim kayıtları,
• WhatsApp ve diğer mesajlaşma kayıtları,
• ATM ve çevre kamera görüntüleri,
• Mobil bankacılık işlemlerine ilişkin kayıtlar,
• IP ve cihaz bilgileri,
• Paranın hesaba giriş ve çıkış hareketleri,
• Sanıklar arasındaki iletişim ve bağlantılar,
• Suçtan herhangi bir menfaat elde edilip edilmediği

gibi deliller önem taşıyabilir.

Özellikle IBAN kullandırma ve nitelikli dolandırıcılık suçlarında savunmanın yalnızca banka hesabının kime ait olduğu üzerinden değil, kişinin suçun işlenişindeki gerçek rolünü gösteren bütün deliller üzerinden kurulması gerekir.

12. Yargı Paketi Devam Eden Dolandırıcılık Davalarına Uygulanır mı?

Yeni düzenlemenin önemi yalnızca bundan sonra gerçekleştirilecek eylemler bakımından değildir. Ceza hukukunda sanık lehine olan kanuni düzenlemelerin geçmişte gerçekleştirilen fiillere uygulanması da belirli şartlarla mümkündür.

Bu kapsamda yeni hükmün yürürlüğe girmesinden önce işlenen suçlara ilişkin devam eden dosyalarda da kişinin eyleminin yeni düzenleme kapsamına girip girmediğinin değerlendirilmesi gerekebilir.

Özellikle istinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalarda sanığın dolandırıcılık suçundaki rolünün yalnızca banka hesabını veya IBAN'ını kullandırmakla sınırlı olduğunun ileri sürülmesi halinde yeni düzenlemenin dosyaya etkisi ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle hakkında halen nitelikli dolandırıcılık suçundan soruşturma veya kovuşturma bulunan kişilerin dosyalarının yeni hüküm bakımından değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Kesinleşmiş IBAN Kullandırma Dosyalarında Yeni Düzenleme Uygulanabilir mi?

Hakkında daha önce dolandırıcılık suçundan mahkûmiyet kararı verilmiş ve kararı kesinleşmiş kişiler bakımından da yeni düzenlemenin etkileri gündeme gelebilir.

Ancak kesinleşmiş her dolandırıcılık dosyasında doğrudan cezanın yarıya indirilmesi söz konusu değildir. Öncelikle hükümlünün eyleminin yeni TCK m.158/4 kapsamına girip girmediğinin belirlenmesi gerekir.

Özellikle kişinin suçtaki rolünün yalnızca banka hesabını veya ödeme aracını kullandırmaktan ibaret olup olmadığı, mağdurla iletişim kurup kurmadığı, paranın çekilmesi veya aktarılmasına katılıp katılmadığı ve suç organizasyonuyla olan bağlantısı önem taşır.

Bu nedenle kesinleşmiş dosyalar bakımından da mahkûmiyet kararının ve dosyadaki delillerin birlikte incelenmesi gerekir.

Afyon'da IBAN Kullandırma ve Dolandırıcılık Davalarında Avukat Desteği

IBAN kullandırma nedeniyle yürütülen dolandırıcılık soruşturmalarında yalnızca banka hesabının kime ait olduğunun belirlenmesi yeterli değildir. Hesap sahibinin dolandırıcılık eylemini bilip bilmediği, suçtan menfaat elde edip etmediği ve suçun diğer aşamalarına katılıp katılmadığı birlikte değerlendirilmelidir.

Bu tür dosyalarda banka hareketleri, HTS kayıtları, mesajlaşmalar, dijital materyaller ve diğer şüpheli veya sanıklarla olan bağlantılar önem taşır. Özellikle nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kalan kişiler açısından savunmanın, kişinin suç içerisindeki gerçek rolünü ortaya koyacak somut deliller üzerine kurulması gerekir.

Yeni düzenleme sonrasında Afyon ceza avukatları tarafından takip edilen dosyalarda da önem taşıyacak temel ayrım, kişinin dolandırıcılık suçuna iştirak edip etmediği ve iştirak mevcutsa bunun yalnızca banka hesabını veya IBAN'ını kullandırmakla sınırlı kalıp kalmadığıdır. Kastın bulunmadığı bir olayda öncelikle suçun unsurlarının oluşup oluşmadığı tartışılmalı, TCK m.158/4 kapsamında ceza indirimi ise ancak iştirak sabit olduğunda değerlendirilmelidir.

Akseki & Karcı Hukuk Bürosu olarak Afyonkarahisar'da ceza hukuku, nitelikli dolandırıcılık, bilişim yoluyla dolandırıcılık ve IBAN kullandırma dosyalarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunuyoruz. Afyon avukat aramalarında büromuza ulaşan kişiler bakımından da bu tür dosyaları yalnızca banka hesabının kullanılmış olması üzerinden değil; banka kayıtları, dijital deliller, iletişim kayıtları ve somut olayın bütün özellikleri üzerinden değerlendirmekteyiz.

IBAN Kullandırma Dosyalarında Savunma Nasıl Yapılmalıdır?

Yeni düzenleme sonrasında IBAN kullandırma dosyalarında savunmanın belirli bir sıralama içerisinde yapılması önem taşımaktadır.

İlk olarak kişinin dolandırıcılık suçunu bilerek ve isteyerek hareket edip etmediği değerlendirilmelidir. Suç kastının bulunmadığı ileri sürülüyorsa bu iddianın banka kayıtları, iletişim içerikleri ve diğer delillerle desteklenmesi gerekir.

İkinci olarak, iştirak bulunduğu kabul edilse dahi kişinin suç içerisindeki rolünün kapsamı belirlenmelidir. Eylem yalnızca banka hesabını, IBAN'ı veya ilgili ödeme aracını kullandırmaktan ibaretse yeni düzenlemedeki yarı oranında indirim gündeme gelebilir.

Dolayısıyla savunma bakımından temel sıralama şu şekilde kurulabilir:

1. Dolandırıcılık suçuna ilişkin kast mevcut mu?
2. Kişinin suça iştirak ettiği somut delillerle sabit mi?
3. İştirak varsa eylem yalnızca hesap veya ödeme aracını kullandırmakla mı sınırlı?
4. Yeni TCK m.158/4 hükmündeki ceza indirimi uygulanabilir mi?

Bu ayrım özellikle ceza miktarı bakımından önemli sonuçlar doğurabileceğinden her dosyanın kendi delilleri üzerinden değerlendirilmesi gerekir.

Sık Sorulan Sorular

IBAN'ımı başkasına verdim, cezam otomatik olarak yarıya iner mi?

Hayır. Yeni düzenleme otomatik bir ceza indirimi getirmemektedir. Kişinin dolandırıcılık suçuna iştirakinin yalnızca kanunda belirtilen hesap veya ödeme araçlarını kullandırmakla sınırlı olması gerekir. Sanığın suç içerisindeki diğer eylemleri de mahkeme tarafından değerlendirilir.

IBAN'ımın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmiyorsam yine de ceza alır mıyım?

Hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmediğiniz ileri sürülüyorsa öncelikle suç kastının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekir. Kastın bulunmadığı sonucuna ulaşılırsa mesele ceza indiriminden önce dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığı noktasında değerlendirilmelidir.

Daha önce IBAN kullandırma nedeniyle ceza aldıysam yeni düzenlemeden yararlanabilir miyim?

Dosyanın hangi aşamada bulunduğu ve mahkûmiyetin hangi eylemlere dayandığı önemlidir. Devam eden, istinaf veya temyiz aşamasındaki ve kesinleşmiş dosyalar bakımından farklı hukuki değerlendirmeler yapılması gerekebilir. Bu nedenle karar ve dosya kapsamındaki deliller incelenmeden kesin bir değerlendirme yapılması doğru değildir.

Sonuç

1. Yargı Paketi kapsamında TCK m.158'e eklenen yeni düzenleme, dolandırıcılık suçlarında yalnızca banka hesabını, IBAN'ını veya ödeme araçlarını kullandırmak suretiyle suça iştirak eden kişiler açısından önemli sonuçlar doğurmaktadır. Ancak bu düzenleme genel bir af veya IBAN'ı kullanılan herkese uygulanacak otomatik bir ceza indirimi değildir.

Her dosyada öncelikle kişinin dolandırıcılık suçuna bilerek ve isteyerek iştirak edip etmediği belirlenmelidir. İştirak mevcutsa kişinin eyleminin yalnızca banka hesabını veya ödeme araçlarını kullandırmakla sınırlı kalıp kalmadığı araştırılmalıdır. Yarı oranında ceza indirimi ancak bu değerlendirmeden sonra gündeme gelecektir.

Akseki & Karcı Hukuk Bürosu olarak Afyonkarahisar'da nitelikli dolandırıcılık, IBAN kullandırma ve bilişim suçlarına ilişkin ceza davalarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunuyoruz. Özellikle devam eden veya kesinleşmiş dosyalarda yeni düzenlemenin uygulanıp uygulanamayacağının, mahkeme kararı ve dosyadaki somut deliller birlikte incelenerek değerlendirilmesi önem taşımaktadır.